13 maja 2011 r. w Muzeum Ziemi Piskiej w Piszu kolejny raz gościliśmy profesora Uniwersytetu Warmińsko Mazurskiego w Olsztynie dr. hab. Grzegorza Białuńskiego. Grzegorz Białuński jest także pracownikiem Ośrodka Badań Naukowych, inicjatorem powstania Towarzystwa Naukowego „Pruthenia” w Olsztynie oraz redaktorem naczelnym czasopism „Masovia” (Giżycko) i „Pruthenia” (Olsztyn). To również autor licznych książek i artykułów na temat osadnictwa na Warmii i Mazurach oraz dziejów Prusów. Niektóre z jego artykułów były publikowane w „Znad Pisy”.

„Biskup wśród barbarzyńców. Misje św. Wojciecha i św. Brunona” - to temat piątkowego spotkania. Profesor Białuński na przykładzie tych dwóch misji z przełomu X i XIw. przedstawił, w jaki sposób pogańscy mieszkańcy ziem pruskich przyjmowali „nową religię” czyli chrześcijaństwo. Opisy wypraw misjonarzy i ich śmierć pozwalają poznać obyczajowość Prusów, ich prawo i obrzędy. Profesor zwrócił uwagą na nowy kierunek w badaniach „ludów barbarzyńskich” wczesnego średniowiecza. Okazuje się, że świat barbarzyński (Słowianie, Germanie, Prusowie, itp.) był do siebie bardzo podobny.

Takie ujęcie problemu misji św. Wojciecha i św. Brunona, jak zrobił to Białuński pozwala wyjść poza czysto historyczne ramy tamtych wydarzeń i dostrzec jak wiele „zawdzięczamy” naszym pogańskim poprzednikom, jak wiele z tamtych czasów przetrwało w ludowej obrzędowości. Weźmy chociażby zwyczaj „topienia Marzanny”. Wszyscy wiemy, że to tradycja ludowa pozostała z czasów pogańskich, ale dopiero dokładna analiza opisów śmierci Wojciecha i Brunona (topienie szczątków, jako oddawanie ofiary bóstwom kojarzonym z obfitością, bogactwem odradzającej się natury, płodnością) wskazuje dokładnie miejsce w kulturze pogańskiej, z którego tradycja „topienia Marzanny” być może się wywodzi.

Wykład profesora spotkał się z dużym zainteresowaniem zebranych. Sposób ujęcia i przedstawienia tematu wywołały refleksje i zaowocowały ożywioną dyskusją. Na zakończenie spotkania zebrani mogli dokonać zakupu książek prof. G. Białuńskiego oraz wydawnictw Towarzystwa Naukowego „Pruthenia”.